Aanleggen
Een stenen border maakt u het makkelijkst met stapelblokken. U legt een vlakke, stevige fundering, zet de eerste laag precies waterpas en stapelt daarna laag voor laag, met de stootvoegen om en om en een rups tuinlijm ertussen. Zonder metselen staat er in een dag een verhoogde border of plantenbak die jaren meegaat.
In dit artikel leest u welke stenen er zijn, hoeveel u nodig heeft en hoe u een border bouwt, recht of rond. Ook voor wie liever klinkers gebruikt of alleen een strakke rand tussen gras en beplanting wil.
Welke border wilt u maken?
Het woord border wordt voor drie verschillende dingen gebruikt, en het materiaal hangt daarvan af. Een verhoogde border of plantenbak is een muurtje van 30 tot 60 centimeter hoog met grond erachter. Daarvoor gebruikt u stapelblokken of muurelementen. Een lage borderafscheiding is een rand van een of twee stenen hoog langs het terras of pad, vaak van klinkers of een opsluitband. En een borderrand is een dunne scheiding tussen gras en beplanting die bijna gelijk ligt met de grond. Daarvoor kiest u een metalen borderrand van cortenstaal of gegalvaniseerd staal.
Dit artikel gaat vooral over de eerste: een verhoogde border van stenen.
Stapelblokken kiezen
Stapelblokken zijn massieve betonnen blokken met strakke boven- en onderkanten, gemaakt om op elkaar te stapelen. Het meest gebruikte formaat is 15x15x60 centimeter. Met vier lagen heeft u een border van 60 centimeter hoog. Bij onze stapelblokken van 15x15x60 vindt u dat formaat in grijs, antraciet, smook, brons en bonte kleuren.
Het bekendste merk is Wallblock, in drie uitvoeringen. Wallblock New heeft rechte, strakke kanten en is erg maatvast, wat het makkelijk maakt om een strakke muur te bouwen. Dat kost bij ons vanaf € 4,79 per blok van 60 centimeter. Wallblock Old is getrommeld, waardoor de randen zijn afgebrokkeld en de blokken er al jaren oud uitzien. Dat past bij een landelijke tuin of een oudere woning, vanaf € 4,99. Wallblock Split wordt na het maken gekloofd, waardoor de voorkant ruw is als natuursteen, terwijl boven- en onderkant glad blijven om goed te kunnen stapelen.
Wie een moderne, strakke tuin heeft, kan kijken naar Moodul. Deze bouwelementen van 60x15x9 en 60x30x9 centimeter zijn behandeld met een beschermlaag in het beton, waardoor ze minder water opnemen en minder snel last hebben van kalkuitbloei en groene aanslag. Er horen bijpassende afdekstenen bij. Voor een oud-Hollandse uitstraling zijn er de stapelelementen van Schellevis, in 75 en 100 centimeter lang. Alle soorten vindt u bij de stapelblokken.
Hoeveel stapelblokken heeft u nodig?
Reken per laag het aantal meter border maal 1,67, want er gaan bijna 1,7 blokken van 60 centimeter in een meter. Vermenigvuldig dat met het aantal lagen en tel er een paar extra bij voor zaagwerk en hoeken.
Rekenvoorbeeld: een rechte border van 4 meter lang en 45 centimeter hoog, met blokken van 15x15x60. Per laag zijn dat 7 blokken, bij drie lagen 21, plus 2 reserve: 23 blokken. Met Wallblock New à € 5,49 komt u op ongeveer € 126, met Wallblock Old à € 7,70 op ongeveer € 177. Daar komen tuinlijm en materiaal voor de fundering bij. Prijzen zijn van november 2026.
Een border maken van stapelblokken: stap voor stap
Stap 1: zet de vorm uit
Zet de border uit met piketpaaltjes en een gespannen koord. Voor een ronde border legt u eerst een tuinslang op de grond en schuift u die tot de vorm klopt. Bepaal ook de hoogte van de bovenkant: die moet een veelvoud zijn van de hoogte van uw blok, dan hoeft u niet te zagen in de hoogte.
Stap 2: graaf een sleuf
Graaf langs het koord een sleuf van ongeveer 30 centimeter breed en 20 tot 30 centimeter diep. Haal wortels, humus en losse grond eruit. Hoe hoger de border wordt, hoe dieper en breder de fundering moet zijn.
Stap 3: leg een vlakke fundering
Vul de sleuf met zand of gebroken puin en tril of stamp het in lagen goed vast. Leg daarop een laag stabilisé, een mengsel van zand en cement, of zet een rij opsluitbanden in schraal beton als vlakke basis. Het doel is een ondergrond die precies waterpas ligt en niet meer zakt. Elke millimeter die hier scheef zit, ziet u bovenaan terug.
Stap 4: zet de eerste laag waterpas
De eerste laag is het belangrijkste werk van de hele klus. Leg de blokken langs het koord, klop ze met een rubberen hamer op hoogte en controleer met de waterpas in de lengte en in de breedte. Neem hier de tijd voor. Ligt de eerste laag goed, dan gaat de rest vanzelf.
Stap 5: stapel en verlijm
Stapel de volgende lagen in halfsteensverband, zodat de naden tussen de blokken steeds verspringen. Dat maakt de border veel sterker. Begin elke tweede laag met een half blok, of laat de blokken op de hoek over elkaar heen lopen. Leg tussen elke laag twee rupsen tuinlijm. Een polyurethaan tuinlijm zoals de Wedox PUX Tuinlijm hecht goed op beton, blijft licht flexibel en is binnen een dag hard. U vindt hem bij de kitten en lijmen.
Stap 6: bescherm de achterkant en vul op
Leg aan de binnenkant van de border een gronddoek tegen de blokken voordat u de grond erin doet. Dat voorkomt dat grond door de naden spoelt en vlekken op de voorkant geeft. Bij een border hoger dan twee lagen laat u in de onderste laag om de meter een naad zonder lijm, zodat regenwater weg kan. Vul daarna op met tuinaarde en druk die licht aan.
Stap 7: werk de bovenkant af
De bovenste laag kunt u gewoon laten zoals hij is, of u legt er afdekstenen op. Een afdeksteen die een paar centimeter oversteekt geeft een strakke afwerking en maakt van de border meteen een zitrand.
Een ronde border maken
Blokken van 60 centimeter volgen een bocht slecht: aan de buitenkant ontstaan grote open naden. Gebruik voor een ronde border kortere blokken, zoals Wallblock van 15x15x30 of 12x10x30 centimeter. Hoe korter het blok, hoe vloeiender de bocht. Wilt u alleen een ronde rand rond een boom of een plantvak, dan is een flexibele metalen borderrand een stuk eenvoudiger.
Een border maken met klinkers
Voor een lage border van een of twee stenen hoog zijn klinkers een goede keuze. Zet ze rechtop of op hun kant in een strook schraal beton, als een zogenaamde rollaag, en werk de achterkant af met een rug van beton. Gebakken klinkers of dikformaat klinkers geven een warme, klassieke rand die goed past bij een terras van dezelfde stenen. Wilt u hoger dan twee stenen, dan moet u klinkers metselen. Dat is meer werk en vraagt ervaring. Met stapelblokken gaat het sneller.
Muurelementen voor hogere borders en hoogteverschil
Wilt u meer dan 60 centimeter grond tegenhouden, bijvoorbeeld bij een terras dat hoger ligt dan de tuin, dan wordt een border een keerwand. De druk van natte grond is dan zo groot dat losse stapelblokken kunnen gaan kantelen. Kies daar voor zwaardere elementen, zoals L-elementen of grote muurblokken, en een zwaardere fundering. Het volledige aanbod vindt u bij onze muurelementen.
Veelgestelde vragen over borders maken
Moet ik stapelblokken lijmen?
Bij een border van een of twee lagen kunt u droog stapelen. Vanaf drie lagen of als er grond tegenaan komt, is lijmen verstandig. Zonder lijm kunnen de blokken door vorst en gronddruk gaan schuiven.
Welke lijm gebruik ik voor stapelblokken?
Een polyurethaan tuinlijm die geschikt is voor beton en buiten. Breng twee rupsen per laag aan, op een droge en schone ondergrond.
Hoe hoog kan een border van stapelblokken zijn?
Met een goede fundering en verlijmde lagen tot ongeveer 60 centimeter. Moet de border meer grond tegenhouden, kies dan voor muurblokken of L-elementen met een zwaardere fundering.
Kan ik een border op bestaande tegels bouwen?
Bij een lage border van één of twee lagen kan dat, als de tegels vlak en stevig liggen. Voor een hogere border haalt u de tegels op die plek weg en legt u een echte fundering.
Hoe voorkom ik witte vlekken op mijn stapelblokken?
Witte vlekken zijn meestal kalkuitbloei. Een gronddoek tegen de binnenkant voorkomt dat vocht uit de grond door de blokken trekt. Blokken met een beschermlaag in het beton, zoals Moodul, hebben er minder last van.
Muurelementen kopen in Zwolle
Wilt u de kleuren en uitvoeringen eerst in het echt zien, kom dan langs in onze showtuin aan de Herfterlaan in Zwolle. Geef ons de lengte en hoogte van uw border, dan rekenen we uit hoeveel blokken, lijm en funderingsmateriaal u nodig heeft. We bezorgen met eigen transport in de regio Zwolle, Overijssel en Drenthe.


